LIFE

Een Jaar Offline

P1010525

Zo’n jaar geleden was Bram van Montfoort volop in het nieuws. Je zag hem aan tafel bij Pauw & Witteman, hoorde hem op 3FM en las over hem in het Parool. Het was een doodnormale Amsterdamse student, maar wel een die zich doodergerde aan zijn eigen internetverslaving. Hij besloot daarom iets te doen wat nog nooit iemand (succesvol) had gedaan: een jaar offline gaan.

Het is niet dat zijn verslaving veel groter was dan die van anderen. We checken allemaal wel een paar keer per dag onze mail, bekijken foto’s op Facebook, twitteren mee met een tv-programma, gebruiken 9292 om de weg te zoeken of bespreken de weekendplannen op Whatsapp. Zonder dat je er echt bewust van bent, spendeer je (net als Bram) makkelijk zo’n 5 uur per dag online. Dit is niet per se erg, het kan het leven een stuk makkelijker maken. Het grote nadeel is echter dat we er constant mee bezig blijven. We hebben door deze digitale middelen de mogelijkheid om constant van alles op de hoogte te blijven en hebben het gevoel dat we dit dan ook moeten blijven, zelfs als situaties in ‘real life’ op dat moment net even wat belangrijker zijn.

P1010519

P1010521

Bram werd er gek van dat hij telkens naar zijn mobiel greep en ‘s nachts tot 4 uur achter zijn laptop zat. Hij besloot een jaar lang geen gebruik te maken van het internet en zijn mobiele telefoon en zijn belevenissen vast te leggen in een boek. En dat boek heb ik nu in mijn handen. De afgelopen weken heeft Bram me meegenomen in ‘zijn’ 2012, een jaar vol frustraties (hoe doe je belastingaangifte, vind je de weg in een vreemd land, of vind je achtergrondinformatie voor je artikelen?) maar ook opluchtingen (leven zonder afleiding en even onbereikbaar zijn).

De vraag is natuurlijk: heeft hij het volgehouden? Ik kan je alvast verklappen: ja, hij heeft het volgehouden. Een jaar lang heeft hij geen gebruik gemaakt van het internet of een mobiele telefoon. Het allerzwaarst vond hij het gebrek aan internetporno (hij is zelfs een DVD gaan halen bij de videotheek..), maar buiten dat was het voor zijn omgeving eigenlijk irritanter dan voor hemzelf. Zijn vrienden en vriendinnetje klaagden af en toe over zijn onbereikbaarheid, maar Bram zelf had daar helemaal geen problemen mee. “Niemand in de hele wijde wereld kan me nu bereiken. Ik ben alleen waar ik fysiek zelf ben.”

Op 1 januari 2013 mocht Bram eindelijk weer proeven van zijn voormalige ‘verboden vrucht’. En dat deed hij met volle teugen. De eerste week spendeerde hij bijna volledig met het bijlezen van zijn mails, notificaties, berichtjes en mentions. Niet alleen dat, hij keek ook programma’s terug, struinde YouTube af en luisterde de nieuwste muziek op Spotify. Kortom, alles leek weer back to normal. Toch was er iets veranderd in Bram: hij had niet meer de behoefte om alles van zichzelf openbaar te stellen online. Hij stopte met Twitter, verwijderde zijn foto’s van Facebook en zette daarnaast ook alle meldingen van social media uit. Maar dat was nog niet genoeg. Hij besloot geen internetaansluiting te nemen en een keer per dag naar de Amsterdamse Bibliotheek te gaan voor zijn internetuurtje. Daarbij nam hij geen smartphone, maar eentje waarmee hij alleen belt en smst.

P1010517

Het hele idee achter dit boek fascineert me enorm. In een tijd waarin zowat alles gedigitaliseerd wordt (boeken -> e-Readers, cd’s -> iTunes/Spotify, kaarten -> Google Maps), is er haast geen ontkomen meer aan. Technologie is een deel van ons leven geworden. We kunnen ons geen tijd meer zonder voorstellen. Maar om eerlijk te zijn, word ik er soms ook helemaal gek van. Ik kan me nog een tijd herinneren waarin ik 1,5 uur lang naar een film kon kijken zonder m’n ogen van het scherm te halen. En nu? Ik kan niet eens twee hoofdstukken van een boek lezen zonder de drang te voelen even m’n mobiel te checken. En ‘s avonds is het helemaal erg. Klap ik eindelijk om 1 uur ‘s nachts m’n laptop dicht om naar bed te gaan, ga ik in m’n bed doodleuk verder op m’n mobiel. En waarom? Het is niet alsof ik iets doodsbedreigends mis als ik het niet doe. Het is niet alsof iemand me dwingt om alles af te scrollen. Er is niemand die me op de vingers tikt als ik niet als een van de eersten weet dat het dochtertje van Doutzen Kroes Myllena Mae heet. En toch doe ik het. Ik ben veranderd in een van de velen slaven van technologie.

En dan heb ik het nog niet eens gehad over hoe asociaal het je maakt. Ik denk graag dat het bij mijzelf wel mee valt (ook al ben ik misschien blind voor m’n eigen asocialiteit), maar ik kan me soms echt ergeren aan hoe vaak mensen naar hun mobiel grijpen als ze zich in een sociale situatie bevinden: tijdens een etentje, in een discotheek, gewoon tijdens een 1 op 1-gesprek of zelfs in de bios.

P1010526

De afgelopen weken heb ik daarom geprobeerd bewuster te zijn van hoe ik met technologie om ga. Mijn mail check ik nog maar 1 keer per dag. Als ik met andere mensen ben, laat ik mijn mobiel met rust. Ik reageer niet meer op elke *pling* van mijn telefoon en laat hem soms zelfs expres ergens in huis slingeren. Mensen moeten maar even geduld hebben.

Ik bewonder Bram om zijn doorzettingsvermogen, maar of ik me zelf aan een jaar offline zou wagen? Nee. De nieuwe technologie├źn hebben wat mij betreft toch echt te veel voordelen om ze volledig uit de weg te gaan (en let’s be real: zonder mijn 9292.nl-app zou ik nooit meer thuis kunnen komen). Maar dat is dan ook niet de boodschap van dit boek. We hoeven niet net als Bram een jaar offline te gaan. Wat wel belangrijk is (en wat je naar mijn mening uit dit boek moet meenemen), is om je eens te bewust te worden van hoe jij op dit moment online aanwezig bent. En of jouw digitale aanwezigheid eigenlijk wel zo belangrijk voor je moet zijn. Al die momenten waarop jij verzonken was in je mobieltje, ging de ‘echte wereld’ gewoon door. Een jongen hielp een oma met oversteken, een meisje gaf haar vriendje een kus, een hond likte zijn baasje na hem drie weken niet gezien te hebben, treinreizigers maakten samen muziek, een moeder ving haar vallende dochtertje op. Leef eens bewuster in het hier en nu en je zult zien hoe mooi de wereld is. En altijd al is geweest. Je was alleen eventjes afgeleid.